آن متنفر است « نجس » گفته مىشود . به همين دليل اين واژه در موارد زيادى به كار مىرود كه مفهوم آن يعنى نجاست و آلودگى ظاهرى وجود ندارد ، مثلا دردهايى را كه دير درمان مىپذيرد ، عرب « نجس » مىگويد ، اشخاص پست و شرور با اين كلمه توصيف مىشوند ، پيرى و فرسودگى بدن را نيز نجس مىنامند . و از اينجا روشن مىشود كه با توجه به آيه فوق به تنهايى نمىتوان قضاوت كرد كه اطلاق كلمه « نجس » بر مشركان به اين خاطر است كه جسم آنها آلوده است ، همانند آلوده بودن خون و بول و شراب و يا اينكه به خاطر عقيده بت پرستى يك نوع آلودگى درونى دارند . و به اين ترتيب براى اثبات نجاست كفار به اين آيه نمىتوان استدلال كرد ، بلكه بايد دلائل ديگرى را جستجو كنيم . سپس در پاسخ افراد كوته بينى كه اظهار مىداشتند اگر پاى مشركان از مسجد الحرام قطع شود ، كسب و كار و تجارت ما از رونق مىافتد ، و فقير و بيچاره خواهيم شد ، مىگويد : « و اگر از فقر و احتياج مىترسيد ، به زودى خداوند اگر بخواهد از فضلش شما را بى نياز مىسازد » ( * ( وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّه مِنْ فَضْلِه إِنْ شاءَ ) * ) همانگونه كه به عالىترين وجهى بى نياز ساخت ، و با گسترش اسلام در عصر پيامبر ص سيل زائران خانه خدا به سوى مكه به حركت در آمد ، و اين موضوع تا به امروز ادامه دارد ، و مكه كه از نظر جغرافيايى در مناسبترين شرايط قرار دارد ، و در ميان يك مشت كوه‌هاى خشك و سنگلاخهاى بى آب و علف است ، به صورت يك شهر بسيار آباد و يك كانون مهم داد و ستد و تجارت درآمده است . و در پايان آيه اضافه مىكند : « خداوند عليم و حكيم است » ( * ( إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ حَكِيمٌ ) * ) . و هر دستورى مىدهد بر طبق حكمت است و از نتايج آينده آن كاملا آگاه